Sadržaj:

1. Amazonke

2. Ganimed >>

Po izvornom starogrčkom mitu, Amazonke su pleme žena - ratnica, koje žive u matrijarhatu, dok u moderno doba ovaj motiv koriste feminističke i lezbejske spisateljice da bi opisale specifičan identitet i samosvojnu kulturu kao pandan patrijarhatu. Istorijski položaj Amazonki, bez obzira da li su zaista postojale u doba stare Grčke ili su fantastična tvorevina patrijarhalne imaginacije, ostaje predmetom akademske i feminističke rasprave, što pak nije sprečilo lezbejske feminističke krugove da u njima pronalaze snažne modele samoidentifikacije.

Prvi put spomenute u Homerovoj Ilijadi (oko 750-700. god. p.n.e.), Amazonke su ušle u zvanične istorije i geografiju atinskog polisa, kao i u poeziju, slikarstvo i arhitekturu. Feminističke teoretičarke tumače ove mitove kao sredstvo za ostvarivanje plana kolonijalne ekspanzije patrijarhalnog društva stare Atine. Njima se ublažavao strah atinskih građana - muškaraca od moguće pobune među ''njihovim'' ženama i robovima, prikazivanjem atinskog junaka koji uvek ubija ili uzima za ženu ''varvarsku'', seksualno devijantnu Amazonku. Obnavljanje mita o Amazonkama na Zapadu, pogotovo u doba evropskih ''otkrića'' Novog sveta verovatno je inspirisano sličnim motivima. Small (1991) primećuje da su Kristofer Kolumbo (1451-1506) i drugi španski istraživači izveštavali o svojim susretima sa Amazonkama, dok Montrose (1991) ispituje interesovanje istraživača Britanske Imperije za Amazonke tokom vladavine Elizabete Prve (1558-1603).

Uprkos dovođenju Amazonki u vezu sa patrijarhalnim mitom koje je sprovela istoriografija, savremene lezbejke identifikuju se u mnogome sa njima. Telo Amazonke upućuje na ženske osobine bitno drugačije od onih na kojima insistira dominantni kulturni model, kao što su, na primer, ''prirodna'' zavisnost od muškaraca i heteroseksualne porodice. Amazonka, shvaćena kao snažna, nezavisna ratnica, često je prikazivana kao atletska ili androgina figura i kao takva je suprotnost tradicionalnoj, pasivnoj ženstvenosti.

Plemenski, nacionalistički aspekt klasičnog mita o Amazonkama takođe je pogodovao separatističkim predstavama o ''ženskoj identifikovanoj'' kulturi, razdvojenoj od muškaraca. Izraz ''amazonska nacija'' u širokoj je upotrebi od sredine sedamdesetih godina prošlog veka i opisuje lezbejsku potkulturu, time što je ekskluzivno ženska kultura Amazonki shvaćena kao istinski primer lezbejskog separatizma. Johnston (1973), u poslednjem poglavlju ''Pralezbejke i Amazonke'' sugeriše potrebu za ''povratkom na harmoniju poretka i biologije kroz prisećanje na žene - kraljice''. Mnoge autorke često opisuju svoju separatnu viziju kroz mitsku vezu između Amazonki i ostrva, ukazujući na potrebu odvajanja od dominantne kulture. Kvebečka spisateljica Nicole Brossard (1943- ) i francuska književnica Monique Wittig (1935- ) koriste ostrvo kao omiljenu metaforu u svojoj poeziji, dok pesnikinja Healy (1991) u svojoj pesmi ''Ovo mesto, u ime Kalifijino'' (This place named Califia) preuzima predstavu iz stare španske i američke mitologije o Kaliforniji, kojom vlada crna amazonska kraljica, Kalifija:

...to ostrvo, pluta kao krajevi nogu ispred osvajačke vojske
prica o ženama iza
reke, vodopada ili ovakvog
mesta, ostrva žena
živeći bez muškaraca iza
magle, ovog vremena
.........
ostrvo dovoljno stvarno da bude potreba, žena
dovoljno potrebna da bi bila stvarna

Molly Rae Rhodes

Bibliografija:

DuBois, Page. Centaurs and Amazons: Women and the Pre-History of the Great Chain of Being. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1982.
Healy, Eloise Klein. "This Place Named for Califia." In Artemis in Echo Park. Ithaea, N.Y.: Firebrand, 1991, p. 37.
Johnston, Jill. Lesbian Nation: The Feminist Solution. NewYork: Simon and Schuster, 1973.
Montrose, Louis. "The Werk of Gender in the Discourse of Discovery." Representatiow 33 (Winter 1991), 1-41.
Salmonson, Jessica Amanda. The Encyclopedia of Amazons: Woman Warriors from Antiquity to the Modern Era. New York: Doubleday, 1991.
Small, Deborah with Maggie Jaffe. 1492: What's Lt Like to Be Discovered? New York: Monthly Review Press, 1991.
Zeitlin, Froma. "The Dynamics of Misogyny: Myth and Myth Making in the Oresteia." In Women in theAncient World: TheArethusa Papers. Ed. John Peradotto and J.P Sullivan. Albany: State University of New York Press, 1984, pp. 159-194.

Iz: Lesbian Histories and Cultures: An Encyclopedia. Ed. Bonnie Zimmerman, New York and London, str. 26.27.

Prevod: Vlada T

SLEDEĆA STRANA >>>

Amazonka, Deivan, 2003.