Endru Skot kao Ijan Čarlson: uloga koja bi mogla da donese istorijskog Oskara

Irski glumac Endru Skot postao je jedan od glavnih kandidata za Oskara za najbolju mušku ulogu posle prikazivanja filma „Elsinore“ na festivalu u Torontu, gde je stigao sa premijere u Teluraidu. Ukoliko nagradu osvoji, bio bi to prvi put u skoro stogodišnjoj istoriji Akademije da Oskara za glavnu mušku ulogu dobije javno deklarisani gej glumac.

Skot, koji sledećeg meseca puni 50 godina, u filmu reditelja Sajmona Stouna igra škotskog glumca Ijana Čarlsona, poznatog po „Vatrenim kočijama“ i „Gandiju“.

Hamlet koji je odigran u tajnosti

Priča je smeštena u 1989. godinu, kada je Čarlson u londonskom Nacionalnom teatru preuzeo ulogu Hamleta od Danijela Dej-Luisa. Odigrao je tridesetak predstava, od 9. oktobra do 13. novembra te godine, a njegovo tumačenje i danas se pamti kao jedno od najboljih viđenih na toj sceni. „Njegov Hamlet je snažan i odlučan, inteligencija izbija iz njega na svakom koraku“, napisao je tada kritičar Džon Piter u „Sandej tajmsu“.

Čarlson je u to vreme već znao da boluje od side, ali je i dijagnozu i svoju seksualnost držao u tajnosti. Virus mu je otkriven 1986, a prvi simptomi pojavili su se u jesen 1988. Preminuo je 6. januara 1990. godine, u četrdesetoj, i sam je tražio da se posle njegove smrti javno kaže od čega je umro, kako bi se o bolesti više govorilo. Bio je to prvi slučaj u Britaniji da se smrt poznate ličnosti otvoreno poveže sa sidom.

Dan posle njegovog poslednjeg Hamleta, Ijan Makelen je dobio nagradu „Ivning standarda“ za najboljeg glumca, ali je javno poručio da je zaslužuje Čarlson i predao mu svoju statuetu. Po njemu je 1991. godine nazvana i nagrada koja se u Britaniji dodeljuje glumcima mlađim od trideset godina za najbolje uloge u klasičnom repertoaru.

„Jednostavno je zapanjujući“

Reditelj Endru Hejg, koji je sa Skotom radio na filmu „All of Us Strangers“, njegovu glumu u „Elsinoru“ opisao je kao jednostavno zapanjujuću i rekao da gledalac ima utisak da posmatra stvarno proživljeno iskustvo. Sajmon Stoun kaže da pri ponovnom gledanju više ne vidi Endrua Skota, već samo Ijana Čarlsona.

Sam Skot poslednjih godina otvoreno govori protiv izraza „javno deklarisani gej“, smatrajući da seksualna orijentacija ne bi trebalo da bude osnovna odrednica nečije glumačke karijere. Sledeća uloga vodi ga u novu seriju „It Gets Worse“, u kojoj igra terapeuta koji zloupotrebljava poverenje mnogo mlađeg klijenta.